همین الان تماس بگیرید1.555.555.555|info@yourdomain.com

تعریف حقوق جزا

با مطالعه این مطلب شما می آموزید که حقوق جزای عمومی به چه معنا است و به درک درستی در این زمینه دست خواهید یافت.

مدت زمان تقریبی لازم برای مطالعه : ۱۰ دقیقه

همه ما عادت کرده ایم که معنای یک سری از اصطلاحات را در ذهنمان بدیهی بدانیم. یعنی معنای آنها را می دانیم ولی اگر قرار باشد آن را به زبان بیاوریم و برای کسی دیگر توضیح بدهیم شاید سختمان باشد. من گمان می کنم که کلماتی مثل حق، حقوق، مجازات یا حقوق جزا هم از این دسته اند. اصطلاحا می گویند که ارائه دادن تعریف برای این ها سهل و ممتنع است. هم سخت است و هم آسان.
در اینجا اما به عنوان اولین گام مواجهه با حقوق جزا، خوب است بدانیم که با چه چیزی قرار است مواجه شویم برای همین شما را دعوت می کنم به فکر کردن در مورد معنای حقوق جزا یا شکل دادن یک تعریف ذهنی در مورد آن اقدام کنید. ما قصد نداریم تعریفی بیان کنیم که ادعا شود کاملا تعریف صد در صدی است، یعنی به اصطلاح جامع و مانع است. در این صورت ممکن است صد نفر دیگر تعریف های دیگری ارائه دهند که این ادعا را نقض کند. بلکه هدف ما این است که به دیدی شفاف از تعریف حقوق جزا برسیم و اگرچه نتوانیم در یک جمله بندی جامع و مانع اختراع تعریف خود از حقوق جزا را ثبت کنیم!، در عوض تا حد ممکن به مقصودمان یعنی آشنایی با معنای حقوق جزا نزدیک خواهیم شد.

حقوق جزا در واقع ترکیبی از دو کلمه است که تلاش داریم ببینیم این دو کلمه در کنار هم چه معناهایی می دهند.

حقوق به معنای قوانین و قواعد است، بنابراین در حقوق جزا با قوانین و مقررات جزا مواجهیم. اما جزا به چه معناست؟ جزا به معنای مجازات است. حقوق جزا یعنی قوانین و مقررات مجازات. تا اینجای کار خیلی ساده بود. بر اساس همین فهم ساده که از کلمه حقوق جزا به دست می آید در یکی از قدیمی ترین تعریف های حقوق جزا دکتر علی آبادی آن را اینگونه تعریف کرده است؛

دکتر علی آبادی: قواعد و قوانینی که اجرای مجازات را در کشور تنظیم می کنند حقوق جزا هستند.

تا اینجای کار خیلی ساده بود اما بیایید این سادگی را کمی دستخوش پیچیدگی کنیم و اندکی بیشتر در تعریف دقیق شویم. برای اینکار سعنی کنید پاسخ سوال های زیر را در ذهنتان ترسیم کنید؛

  • آیا حقوق جزا فقط دنبال مجازات افراد است؟
  • حقوق جزا توسط چه مرجعی تدوین می شود ؟

پاسخ به این دو سوال ما را به دست پیدا کردن به تعریفی بهتر، دقیق تر و کامل تر از حقوق جزا نزدیک می کند. برای همین در ادامه پاسخ این سوالات را بررسی می کنیم؛

در واقع حقوق جزا فقط به دنبال مجازات نیست بلکه یک هدف دیگر یعنی پیشگیری را نیز دنبال می کند. این پیشگیری در واقع ناشی از تهدید به مجازات است. پس تا اینجای کار قوانین و قواعدی که به مجازات و پیشگیری از جرم می پردازند را می توانیم حقوق جزا بدانیم. اما قصد داریم در یک نکته دیگر را نیز به تعریف اضافه کنیم و آن بحث اقدامات مراقبتی و استعلاجی است. حقوق جزا علاوه بر مجازات گاهی به این گونه اقدامات هم ورود خواهد کرد. مثلا در مورد اطفال نمی توانیم خیلی از مجازات حرف بزنیم و باید از اقدامات مراقبتی استفاده کنیم یا در مورد معتادان و دیوانه ها که اقدامات استعلاجی را در بخشی از قسمت های حقوق جزا شاهدیم.

حقوق جزا مجموعه ای از قوانین و قواعد است که به جرایم و مجازات ها می پردازد. اما در کنار مجازات بحث مسئولیت افراد را هم در نظر می گیرد و گاهی اقداماتی که حالت قهری آنچنانی ندارند را، مثل اقدامات تامینی و تربیتی، مراقبتی و پزشکی تجویز می کند.

در اینجا خوب است اشاره کنیم که حقوق جزا بر تمام خصوصیات مجازات مثل نحوه اجرا هم حاکم است و به قولی نسبت به صفر و صد مجازات کردن و جرایم حکم دارد. یعنی حقوق جزا هم جرم را تعریف می کند، هم مجازات را مشخص می کند و هم به نحوه اعمالش نظارت می کند. هدف از این کارها هم این است که عدالت و امنیت در جامعه برقرار شود و از حقوق افراد محافظت گردد.

یک بار دیگر به سوال های مطرح شده در بالا بر میگردیم و سعی می کنیم به سوال دوم یعنی مرجع تدوین حقوق جزا پاسخ دهیم؛ مرجع تدوین حقوق جزا در واقع یک مرجع عالی است. یعنی یک مرجع حکومتی و دولتی (دولت در معنای عام). شما نمی توانید برای همسایه خود مجازات تعیین کنید و او را به مجازات برسانید! بلکه می توانید در صورت ارتکاب جرم توسط او، با استناد به قانونی حکومتی و عالی از او شکایت کنید. همچنین روی اکثر قوانین کیفری هم افراد نمی توانند توافق کنند که مثلا ما فلان قدر زندان را در مورد فلان جرم مورد توافق قرار دادیم و انقدر کافی است. بلکه چون قوانین جزایی حالت خصوصی ندارند، بلکه حالت دستوری و عمومی دارند، از بالا بر افراد جامعه حکومت می کنند و توسط مرجع عالی حکومت و دولت پیاده سازی می شوند.

در پایان اشاره ای به تعریف دکتر مرتضی محسنی در مورد حقوق جزا اکتفا می کنیم؛

حقوق جزا مجموعه ای از قواعد است که بر عکس العمل دولت در مقابل اعمال ضد اجتماعی حاکم می باشد تا از طریق تهدید به مجازات یا اجرای مجازات یا اقدامات تامینی از اعمال مزبور پیشگیری و عدالت نسبی و نظم و امنیت را بر قرار نماید.

توسط | ۱۳۹۷-۲-۵ ۰۶:۳۲:۳۰ +۰۴:۳۰ ۵ام اردیبهشت, ۱۳۹۷|دسته‌ها: حقوق جزا و جرم شناسی, حقوق جزای اختصاصی, حقوق جزای عمومی|بدون دیدگاه

درباره نویسنده:

دیدگاه خود را بنویسید

بخش اسلایدینگ بار را میتوانید فعال یا غیر فعال کنید و هر ابزارکی را میتوانید در این قسمت فراخوانی کنید و همچنین می‌توانید در این قسمت از کدهای HTML نیز استفاده کنید.
اسلایدینگ بار دارای 4 ستون هستش که شما میتوانید در 1 ، 2، 3 و یا 4 ستون محتوای خودتون رو قرار بدید. میتوانید رنگ پس زمینه رو تغییر بدید، رنگ جداکننده ستون‌ها و همچنین حالت شیشه‌ای رو فعال کنید، خط بالایی را فعال کنید یا بطوری کلی در موبایل یا PC غیر فعالش کنید. با آوادا هرکاری ممکنه فقط باید بخواهید.

کارهای اخیر

اطلاعات تماس

تهران، خیابان ولیعصر، خیابان مینا، شماره 333

تلفن: 8888 9999 - 021

موبایل: 9999 888 - 0912

فکس: 6666 7777 - 021

وب‌سایت: iranavada.com